ഒറ്റവ, കാനഡ: കാനഡയുടെ ധനമന്ത്രി ഫ്രാൻസ്വാ-ഫിലിപ്പ് ഷാംപെയ്ൻ 2025 ഫെഡറൽ ബജറ്റ് നവംബർ 4, 2025-ന് ഹൗസ് ഓഫ് കോമൺസിൽ അവതരിപ്പിക്കും. ഇത് പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണിയുടെ ഭരണകാലത്തെ ആദ്യ ബജറ്റ് ആകും. സർക്കാർ ഇതിനെ ഒരു “ചരിത്ര ബജറ്റ്” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ചെലവുകൾ കുറച്ച് നിക്ഷേപങ്ങൾ കൂട്ടുന്ന, ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക വളർച്ച ലക്ഷ്യമാക്കിയ ബജറ്റ് ആയിരിക്കും എന്ന് സർക്കാർ അറിയിച്ചു.
എന്നാൽ “പ്രയാസകരമായ തീരുമാനങ്ങളും ത്യാഗങ്ങളും ആവശ്യമായ ഒരു കാലഘട്ടമാണിത്” എന്ന് കാർണിയും ഷാംപെയ്നും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ലോക സാമ്പത്തികതലത്തിൽ അനിശ്ചിതത്വവും രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികളും നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, കാനഡ “കുറച്ച് ചെലവാക്കി കൂടുതൽ നിക്ഷേപിക്കണം” എന്നാണ് അവർ പറയുന്നത്.
സമീപകാലത്ത് കാർണി നടത്തിയ പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പ്രസംഗത്തിൽ, ഈ ബജറ്റ് “കാനഡക്കാരെ സംരക്ഷിക്കുകയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം രാജ്യത്തെ തന്നെ പുനർനിർമിക്കുന്നതും” ആക്കുവാനായി ലക്ഷ്യമിടുന്നതായി അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ബജറ്റിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പ്രധാന വകയിരുത്തലുകൾ
സമ്പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾ നവംബർ 4-ന് മാത്രമേ പുറത്തുവരികയുള്ളു എങ്കിലും, മുൻകൂർ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ വഴിയായി ചില പ്രധാന നിക്ഷേപങ്ങൾ ഇതിനകം വ്യക്തമാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്:
- പ്രതിരോധം: മാർച്ച് 2026-നകം 9 ബില്യൺ ഡോളർ പ്രതിരോധ വകുപ്പിന്. കാനഡയുടെ GDP-യുടെ 2% പ്രതിരോധ ചെലവിന് വിനിയോഗിക്കാനുള്ള നാറ്റോ ലക്ഷ്യം നിറവേറ്റാനാണ് ഈ നീക്കം.
- ഭവനവികസനം: 13 ബില്യൺ ഡോളർ പുതിയ ‘ബിൽഡ് കാനഡ ഹോംസ്’ ഏജൻസിക്ക്.
- ഊർജ്ജം: ഓണ്ടാരിയോയിലെ ഡാർലിങ്ടണിൽ ചെറുന്യുക്ക്ലിയർ റിയാക്ടറുകൾക്കായി 2 ബില്യൺ ഡോളർ.
- സ്ട്രാറ്റജിക് റെസ്പോൺസ് ഫണ്ട്: 5 ബില്യൺ ഡോളർ ദേശീയ അടിയന്തരാവസ്ഥാ തയ്യാറെടുപ്പിനും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും.
- തൊഴിൽ ഇൻഷുറൻസ്: 3.6 ബില്യൺ ഡോളർ, മൂന്ന് വർഷത്തേക്ക്, ടാരിഫ് അനിശ്ചിതത്വത്തെ തുടർന്ന് താൽക്കാലിക തൊഴിൽ ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതികൾക്ക്.
- പൊതു സുരക്ഷ: 1.8 ബില്യൺ ഡോളർ, ഫെഡറൽ പൊലീസ് ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിനായി.
- ഗ്രീൻ എനർജി: 370 മില്യൺ ഡോളർ, ബയോഫ്യൂവൽ ഉത്പാദനത്തിന് പ്രോത്സാഹനമായി.
- ലിംഗസമത്വം & സുരക്ഷ: 660.5 മില്യൺ ഡോളർ, അഞ്ച് വർഷം കൊണ്ട്, സ്ത്രീസുരക്ഷയും പുതിയ RCMP നിയമനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ.
- തൊഴിൽവിപണി വികസനം:
- 97 മില്യൺ ഡോളർ, വിദേശ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അംഗീകാര പദ്ധതിക്ക്.
- 450 മില്യൺ ഡോളർ, തൊഴിൽപുനർപരിശീലന പദ്ധതിക്ക്.
- നികുതി നിയന്ത്രണം: 77 മില്യൺ ഡോളർ, ട്രക്കിംഗ് മേഖലയിലെ നിയമ പാലനം ഉറപ്പാക്കാൻ കാനഡ റവന്യൂ ഏജൻസിക്ക് (CRA).
ഈ വർഷത്തെ ബജറ്റ് ഒരു പുതിയ രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കും. ഓപ്പറേഷണൽ ചെലവുകളും ക്യാപിറ്റൽ ചെലവുകളും വേർതിരിച്ച് അവതരിപ്പിക്കും. മൂന്നു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഓപ്പറേഷണൽ ബജറ്റ് സന്തുലിതമാകും എന്നതാണ് കാർണി വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. അതിനുശേഷമുള്ള കുറവുകൾ മുഴുവൻ ദീർഘകാല നിക്ഷേപങ്ങളിൽ നിന്നായിരിക്കും.
ബജറ്റ് പാസാകാതിരുന്നാൽ സർക്കാർ വീഴുമോ?
കാനഡയുടെ ഭരണഘടനാനുസരണം, ഫെഡറൽ ബജറ്റ് ഒരു വിശ്വാസപ്രമേയമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ബജറ്റ് പാസാകാതിരുന്നാൽ:
- സർക്കാർ ഭൂരിപക്ഷ പിന്തുണ നഷ്ടപ്പെടുത്തി എന്നാണ് അർത്ഥം.
- പ്രധാനമന്ത്രി രാജിവെക്കുകയോ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ആവശ്യപ്പെടുകയോ വേണം.
- പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുന്നതുവരെ പുതിയ നിക്ഷേപങ്ങൾ, പദ്ധതികൾ, നികുതി മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കപ്പെടും.
ലിബറൽ പാർട്ടിക്ക് ഇപ്പോൾ ഹൗസ് ഓഫ് കോമൺസിൽ ഭൂരിപക്ഷം ഇല്ല. അതിനാൽ ഈ ബജറ്റ് പാസാക്കുന്നത് സർക്കാരിനായി നിർണായകമായ രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണമാണ്.
NDP, ഏഴ് എംപിമാർ മാത്രമുള്ള പാർട്ടി, നേതൃമാറ്റത്തിനിടയിൽ ആയതിനാൽ, ലിബറലുകളെ വീണ്ടും പിന്തുണയ്ക്കാൻ താല്പര്യം കാണിക്കാത്ത സാഹചര്യമുണ്ട്. എന്നാൽ ധനമന്ത്രി ഷാംപെയ്നും ബ്ലോക് ക്വിബെക് നേതാവ് ഇവ്-ഫ്രാൻസ്വാ ബ്ലാഞ്ചെറ്റും നടത്തിയ പുതിയ ചർച്ചകൾ ബ്ലോക് ബജറ്റിനെതിരെ വോട്ട് ചെയ്യില്ലെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
കുറച്ച് പ്രതിപക്ഷ എംപിമാർ വോട്ട് ദിനത്തിൽ ഹാജരാകാതിരിക്കുകയാണെങ്കിലും ബജറ്റ് പാസാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
അതേസമയം, ബജറ്റ് തോൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത് ഭരണപരാജയം ആയി കണക്കാക്കപ്പെടും അങ്ങനെ പ്രധാനമന്ത്രി രാജിവെക്കേണ്ടി വരുകയോ, ഗവർണർ ജനറലിനെ സമീപിച്ച് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ടി വരുകയോ ചെയ്യും.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഈ ബജറ്റ് കാനഡയുടെ സാമ്പത്തിക രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയും നിർണയിക്കുന്ന ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
