പോയ വാരത്തിലെ പ്രധാന വാർത്തകൾ (നവംബർ 9 -16, 2025)
ബിഹാർ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്: എൻ.ഡി.എ. സഖ്യത്തിന് വൻ നേട്ടം
2025 നവംബർ 14-ന് പ്രഖ്യാപിച്ച ബിഹാർ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരെ അതിശയിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നയിക്കുന്ന നാഷണൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസ് (എൻ.ഡി.എ.) 243 അംഗങ്ങളുള്ള സഭയിൽ നിർണായകമായ ഭൂരിപക്ഷം നേടുകയും, രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ (ആർജെഡി) നയിച്ച മഹാഗഠബന്ധൻ ശക്തമായ വോട്ടുവിഹിതം നേടിയിട്ടും നേടിയ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ നിരാശാജനക പ്രകടനം കാഴ്ചവെക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രാഥമിക നിരീക്ഷണങ്ങളും ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളും അനുസരിച്ച് എൻ.ഡി.എ ഏകദേശം 202 സീറ്റുകൾ നേടിയതോടെ ബിജെപി, ജെഡി(U) ഉൾപ്പെടെ സഖ്യകക്ഷികൾക്കു വൻ നേട്ടമായി.
ഈ ഫലത്തോടെ മുതിർന്ന നേതാവ് നിതീഷ് കുമാർ വീണ്ടും മുഖ്യമന്ത്രിയാകാനുള്ള സാധ്യത ഉറപ്പിക്കുകയും, ബിജെപിയുടെ ബിഹാർ നിയമസഭാ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സാന്നിധ്യവും രേഖപ്പെടുത്തുകയുമാണ്. ശാസ്ത്രീയമായ ബൂത്ത് മാനേജ്മെന്റ്, ലക്ഷ്യബദ്ധമായ ക്ഷേമ വാഗ്ദാനങ്ങൾ, പ്രാദേശിക സഖ്യനീക്കങ്ങൾ എന്നിവയാണ് വിജയത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയ നിയോജകമണ്ഡല മത്സരങ്ങളിലൊന്ന് റാഘോപുരായിരുന്നു — ആർജെഡി നേതാവ് തേജസ്വി യാദവ് ലാലു കുടുംബത്തിന്റെ ഈ പാരമ്പര്യ കോട്ട നിലനിർത്തിയെങ്കിലും, പാർട്ടിയുടെ സമഗ്ര പ്രകടനം സഖ്യത്തെക്കാൾ വളരെ പിന്നിലായിരുന്നു. എൻ.ഡി.എയുടെ വമ്പൻ വിജയം ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലും പ്രതിഫലിക്കും — വരാനിരിക്കുന്ന പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കുള്ള കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടും, ഹിന്ദി ബെൽറ്റിലെ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളെയും ഇത് സ്വാധീനിക്കും.
കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കും നിയോജകമണ്ഡല അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഫലങ്ങൾക്കുമായി ഔദ്യോഗിക തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഡേറ്റ പരിശോധിക്കാനുള്ള ലിങ്ക് ചുവടെ:
https://results.eci.gov.in/ResultAcGenNov2025/statewiseS043.htm
കാനഡയ്ക്ക് ഇനി മീസിൽസ് “എലിമിനേഷൻ” പദവി ഇല്ല — ദീർഘകാല രോഗ പകർച്ചകൾ ആശങ്ക ഉയർത്തുന്നു
2025 നവംബർ 10-ന് കാനഡ പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് ഏജൻസി (PHAC) പ്രഖ്യാപിച്ചതനുസരിച്ച്, പാൻ അമേരിക്കൻ ഹെൽത്ത് ഓർഗനൈസേഷൻ (PAHO), കാനഡയുടെ മീസിൽസ് എലിമിനേഷൻ സ്റ്റേറ്റസ് പിൻവലിച്ചു. 12 മാസത്തിലധികം നീണ്ട ഒരേ ജനിതകഘടനയുള്ള വൈറസ് ബാധകൾ നിരവധി പ്രവിശ്യകളിലും ഒരു ടെറിട്ടറിയിലും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ നടപടി. 2024 അവസാനം ആരംഭിച്ച് 2025-ലും തുടരുന്ന വലിയ തോതിലുള്ള രോഗപകർച്ച സ്ഥിരീകരണവും, സംശയാസ്പദവുമായ കേസുകളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു — പ്രത്യേകിച്ച് ഒന്റാറിയോ, ആൽബർട്ട, ന്യൂ ബ്രൺസ്വിക് എന്നിവിടങ്ങളിലെ, വാക്സിനേഷൻ നിരക്ക് കുറഞ്ഞ സമൂഹങ്ങളിലാണ് കൂടുതൽ വ്യാപനം.
PHACയും പ്രൊവിൻസുകളും ഇത് നിയന്ത്രണവിധേയമാക്കാമെന്നു പറയുന്നുവെങ്കിലും, ഇത് പൊതുജനാരോഗ്യ മേഖലയിൽ ഗുരുതരമായ ഒരു തിരിച്ചടിയായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. രോഗവ്യാപന നിരക്ക് മൂന്നു മാസം കെട്ടടങ്ങി 12 മാസം പിന്നിട്ടാൽ എലിമിനേഷൻ പദവിയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്താനാവും. ഊർജ്ജിത വാക്സിനേഷൻ, കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ആശയവിനിമയം, നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളുടെ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ എന്നിവ നിർണായകമാണെന്ന് ആരോഗ്യസംഘടനകൾ മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി.
ഈ സ്ഥിതിവിശേഷം കാനഡയിൽ തന്നെ വാക്സിൻ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയവാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്രാരോഗ്യരംഗത്ത് ചർച്ചകൾക്കും വഴിയൊരുക്കും. മീസിൽസ് ഒരു ഗുരുതര പകർച്ചവ്യാധിയാണെങ്കിലും പൂർണമായും തടയാനാകുന്നതാണെന്നും, വ്യാപനം തടയാൻ MMR വാക്സിനാണ് പ്രധാന ആയുധം എന്നും ഏജൻസികൾ അടിവരയിടുന്നു.
കാനഡ ബജറ്റ് 2025 — “Buy Canadian” നയത്തോടെ സാമ്പത്തിക ദേശീയതയ്ക്ക് ഊന്നൽ
2025 നവംബർ ആദ്യപകുതിയിൽ, പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണി നയിക്കുന്ന ഫെഡറൽ സർക്കാർ ബജറ്റ് 2025 ന്റെ പ്രധാന രേഖകൾ പുറത്തിറക്കി. വ്യവസായ അതിജീവനക്ഷമതയും (Industrial Resilience) ആഭ്യന്തര ഉല്പാദന വ്യവസ്ഥയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന “Buy Canadian” നയം, ഫെഡറൽ വാങ്ങലുകളിൽ കാനഡൻ സ്റ്റീൽ, അലുമിനിയം, തടി തുടങ്ങിയ ഉല്പന്നങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്നതാണ്. ചെറുകിട-ഇടത്തരം ബിസിനസ്സുകൾക്കായി പ്രൊക്യൂർമെന്റ് പ്രോഗ്രാം, കനേഡിയൻ വിതരണക്കാർക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന പുതിയ ചട്ടങ്ങൾ, പ്രൊക്യൂർമെന്റ് യോഗ്യതകൾ പാലിക്കാൻ ആഭ്യന്തര സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ധനസഹായങ്ങൾ എന്നിവയും സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഈ നീക്കം ആഗോളതലത്തിൽ ഉയർന്നുവരുന്ന വ്യവസായ നയങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുവെന്ന് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഈ നയങ്ങളെ അനുകൂലിക്കുന്നവർ സപ്ലൈ ചെയിൻ ശക്തിപ്പെടുമെന്നും തൊഴിലുകൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുമെന്നും വാദിക്കുമ്പോൾ, വിമർശകർ വാണിജ്യ പ്രതികാര സാധ്യതകളും ചില പദ്ധതികളിൽ ചെലവുകൂടാനിടയുള്ളതും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
https://budget.canada.ca/2025/report-rapport/pdf/budget-2025-our-plan.pdf
https://budget.canada.ca/2025/report-rapport/pdf/budget-2025.pdf
ജി7 വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാർ നയാഗ്രയിൽ — യുക്രെയ്ന് ശക്തമായ പിന്തുണ; മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്-ഹൈതി-സുഡാൻ ചർച്ചകൾ
2025 നവംബർ 11–12 തീയതികളിൽ കാനഡയിലെ നയാഗ്ര-ഓൺ-ദ-ലേക്ക് മേഖലയിൽ ജി7 വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുടെ യോഗം നടന്നു. യുക്രെയ്ന് ശക്തമായ പിന്തുണ വീണ്ടും ഉറപ്പു നൽകുന്ന സംയുക്തപ്രസ്താവനയും, സുരക്ഷാ സഹായം, ഉപരോധനടപടികൾ, നയതന്ത്ര പിന്തുണ എന്നിവയും യോഗത്തിന്റെ മുഖ്യവിഷയങ്ങളായിരുന്നു. ഗാസയിലെ മനുഷ്യാവകാശ പ്രതിസന്ധി, സുഡാൻ, ഹൈതി, ഇൻഡോ-പസഫിക് സുരക്ഷ, നിർണായക ധാതുക്കൾ എന്നിവയും പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയങ്ങളായി.
ഇന്ത്യ, ബ്രസീൽ തുടങ്ങിയ പങ്കാളി രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികൾ ഭാഗികമായി ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുത്തു. ഈ യോഗം കാനഡയുടെ ജി7 അധ്യക്ഷത്വത്തിന്റെ മുൻഗണനകളായ സുരക്ഷയും സാമ്പത്തിക പ്രതിരോധശേഷിയും പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു, കൂടാതെ നേതാക്കന്മാരുടെ ചർച്ചകൾക്ക് ദിശാസൂചകവുമായി. വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രഖ്യാപനങ്ങളോ പുതിയ വ്യാപാര പാക്കേജുകളോ ഇല്ലാതെ, കോഓർഡിനേഷൻ, മാനവീയ സഹായം, സപ്ലൈ ചെയിൻ പ്രതിരോധം എന്നീ മേഖലകളിലാണ് ഏറെയും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്.
ഇറാഖ് പാർലമെൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് — അൽ-സുദാനിയുടെ സഖ്യം മുന്നിൽ; സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിനായി രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ സജീവം
2025 നവംബർ 11-ന് ഇറാഖിൽ പുതിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിൽ പാർലിമെന്റിലേക്ക് വോട്ടെടുപ്പ് നടന്നു. തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ പുറത്തുവിട്ട പ്രാഥമിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം പ്രധാനമന്ത്രി മുഹമ്മദ് ഷിയ അൽ-സുദാനിയുടെ “റീകൺസ്ട്രക്ഷൻ ആൻഡ് ചേഞ്ച്” സഖ്യം ഏറ്റവും വലിയ ബ്ലോക്കായി മുന്നിൽ എത്തി. വോട്ടെടുപ്പ് സാന്നിധ്യം ഏകദേശം 50 ശതമാനത്തിന് മുകളിലായിരുന്നു.
ഫലങ്ങൾ പുറത്ത് വന്നെങ്കിലും ഇറാഖിൻറെ വൈവിധ്യമാർന്ന രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളിൽ സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിന് കൂടുതൽ സഖ്യ ചർച്ചകളും സമവായങ്ങളും അനിവാര്യമാണ്. പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കലും തുടർന്ന് മന്ത്രിസഭ രൂപീകരണവും നീണ്ടുനിൽക്കാവുന്ന പ്രക്രിയകളാണ്. സായുധ ശക്തികളുടെ സ്വാധീനം, സാമ്പത്തിക പ്രതികൂലതകൾ, പ്രാദേശിക ശക്തികളുടെ ഇടപെടലുകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് ഇറാനും ഗൾഫ് രാഷ്ട്രങ്ങളും) എന്നിവ ഇപ്പോഴും പ്രധാന വെല്ലുവിളികളായി തുടരുന്നു.
യു.എസ്. ഫെഡറൽ ഷട്ട്ഡൗൺ — SNAP ആനുകൂല്യങ്ങളിൻ മേൽ നിയമപോരാട്ടം
നവംബർ വരെ നീണ്ടുനിന്ന അമേരിക്കൻ ഫെഡറൽ ഷട്ട്ഡൗൺ സാമ്പത്തിക-മാനുഷിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ചയായത് SNAP (ഭക്ഷ്യ സഹായ പദ്ധതി – Supplemental Nutrition Assistance Program) ആനുകൂല്യങ്ങളാണ്. നവംബർ മാസത്തേക്ക് പൂർണ്ണ ആനുകൂല്യം നൽകാൻ കീഴ്ക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടിരുന്നെങ്കിലും, യു.എസ്. സുപ്രീംകോടതി ആ ഉത്തരവ് താൽക്കാലികമായി തടഞ്ഞു. തുടർന്ന് യുഎസ്ഡിഎ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് “നൽകിയ പൂർണ്ണ ആനുകൂല്യങ്ങൾ പിൻവലിക്കണം” എന്ന നിർദേശം നല്കി. നിരവധി ഗവർണർമാർ ഇതിനെതിരെ നിയമ-രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുമായി രംഗത്തെത്തുകയും സംസ്ഥാന ഫണ്ടുകളിൽ നിന്ന് സഹായം തുടരാമെന്ന നിലപാട് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.
തുടർന്ന് സെനറ്റിൽ നടന്ന നീക്കങ്ങളിലൂടെ താൽക്കാലിക ധനാനുമതി പാസാക്കി, ഷട്ട്ഡൗൺ ബാധിച്ച ഫെഡറൽ ഏജൻസികൾ വീണ്ടും പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, നിരവധി പരിപാടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയതർക്കങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
നാസയും ബഹിരാകാശ കാലാവസ്ഥയും: ശക്തമായ ഭൗമകാന്തിക കൊടുങ്കാറ്റുകൾക്കിടെ ESCAPADE വിക്ഷേപണം മാറ്റി വെച്ചു
നവംബർ 9–16 കാലയളവിലെ ബഹിരാകാശ സംബന്ധിയായ വാർത്തകളിൽ പ്രധാനമായിരുന്നു ESCAPADE ദൗത്യം (മാർസ് മാഗ്നറ്റോസ്ഫിയർ പഠനത്തിനുള്ള രണ്ട് ചെറിയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ). നവംബർ 12–13 ഓടെ ശക്തമായ സൗരപ്രവർത്തനങ്ങൾ കാരണം വിക്ഷേപണ ജാലകം മാറ്റിവെക്കേണ്ടിവന്നു. അതോടൊപ്പം, ജെയിംസ് വെബ് സ്പേസ് ടെലിസ്കോപ്പ് നക്ഷത്ര രൂപീകരണം, വ്യാഴഗ്രഹാന്തരീക്ഷങ്ങൾ, ക്ഷണിക സംഭവങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ തുടർച്ചയായ കണ്ടെത്തലുകൾ പുറത്തുവിട്ടു.
മാർസ് റോവർ കണ്ടെത്തലുകളിൽ നിന്ന് സാധ്യമായ ബയോസിഗ്നേച്ചർ സംബന്ധിച്ച മുൻവർഷത്തെ ഡാറ്റ ഇനിയും വിശകലനത്തിലാണെന്ന് നാസ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിച്ചു. സൗരപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഗതിവിഗതികൾ ദൗത്യങ്ങളുടെ ടൈംലൈനിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കാമെന്ന് കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചയിലുണ്ടായ സംഭവവികാസങ്ങൾ വീണ്ടും തെളിയിച്ചു.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ AI നിയമം സമ്മർദ്ദത്തിൽ — ഭാഗിക ഇടവേളകൾക്കും ഭേദഗതികൾക്കും നിർദേശം
യൂറോപ്യൻ കമ്മീഷനിലെയും പ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളിലെയും കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചകളിലെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ Artificial Intelligence Act-നു ചില ഭാഗങ്ങളിൽ അയവും ഘട്ടംഘട്ടമായ പ്രാബല്യവുമുണ്ടാകാമെന്നാണ് സൂചന. വലിയ ടെക്ക് കമ്പനികളും യു.എസ്. സർക്കാരും നടത്തിയ ശക്തമായ ലോബിയിംഗാണ് ഈ നീക്കത്തിന് പിന്നിലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ജനറൽ-പർപ്പസ് മോഡലുകൾ, പരസ്യാത്മകത, ഡെവലപ്പർ ബാധ്യതകൾ എന്നീ മേഖലകളിലാണ് ഭേദഗതികൾക്ക് സാധ്യത.
യൂറോപ്പിന്റെ ഉയർന്ന നിലവാരത്തിലുള്ള നിയമനിർമ്മാണ ആശയങ്ങളും, ആഗോള മത്സരം, വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുമായി സംഘർഷം ഉണ്ടാക്കുന്ന ഘട്ടമാണിതെന്ന് നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ചട്ടങ്ങൾ ദുര്ബലമാകുന്നത് ആഗോള AI ഗവർണൻസിൽ യൂറോപ്പിന്റെ സ്വാധീനം കുറയ്ക്കുമെന്നും, പ്രായോഗികമായ ഘട്ടം ഘട്ടമായുള്ള പ്രാബല്യവൽക്കരണം സേവനങ്ങളുടെ തടസ്സങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുമെന്നും ഇതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നവർ പറയുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ ചീറ്റ പുനരാധിവാസ പദ്ധതി — ശാസ്ത്രലോകം രണ്ട് തട്ടിൽ; ദേശീയ ജൈവവൈവിധ്യ പദ്ധതികളിൽ മുന്നേറ്റം
ഇന്ത്യയിലെ ചീറ്റ പുനരാധിവാസ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ ആഴ്ചയിൽ വീണ്ടും ശ്രദ്ധ നേടി. ആവാസവ്യവസ്ഥ പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള ഈ ശ്രമത്തെ ചിലർ അഭിനന്ദിച്ചപ്പോൾ മറ്റുചില ശാസ്ത്രജ്ഞരും conservation കൂട്ടായ്മകളും ആഹാരവ്യവസ്ഥ, വാസസ്ഥല യോജ്യത, മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷ സാധ്യതകൾ എന്നിവ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഒക്ടോബർ–നവംബർ കാലയളവിലെ ശാസ്ത്രീയ ലേഖനങ്ങളിൽ ശക്തമായ പരിസ്ഥിതി ആഘാത പഠനങ്ങൾ, ദീർഘകാല നിരീക്ഷണങ്ങൾ, സമുദായ പങ്കാളിത്തം എന്നിവ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഉന്നയിക്കുന്നു.
അതോടൊപ്പം, ഇന്ത്യ ഏകദേശം 11,000 സ്പീഷിസുകളുടെ ദേശീയ റെഡ് ലിസ്റ്റ് തയ്യാറാക്കാനുള്ള പദ്ധതിയും പുതിയ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് പ്രഖ്യാപനങ്ങളും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നു. വികസന-ജീവനോപാധി ആവശ്യങ്ങൾ-ജൈവവൈവിധ്യ പ്രതിബദ്ധതകൾ എന്നിവയെ തമ്മിൽ ബാലൻസ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ വരാനിരിക്കുന്ന നയനടപടികളെയും മാധ്യമ കവറേജിനെയും നിർണയിക്കും.
