കാമറൂണിലെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ; ടാൻസാനിയയിലെ അക്രമങ്ങൾ; ഇന്ത്യയിൽ ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക രംഗത്ത് ₹1 ലക്ഷം കോടി നിക്ഷേപം; സുഡാനിലെ വെടിനിർത്തൽ; ഡൽഹിയിലെ വായു മലിനീകരണം… തുടങ്ങി പോയ വാരത്തിലെ (നവംബർ 2 – 8, 2025) പ്രധാന ലോകവാർത്തകളിലൂടെ…
ആഫ്രിക്ക: കാമറൂണിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന് പിന്നാലെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ വ്യാപിക്കുന്നു
യാവുണ്ടെ: ആഫ്രിക്കൻ രാഷ്ട്രമായ കാമറൂണിൽ പ്രസിഡന്റ് പോൾ ബിയ (92) വിജയിച്ചതായി ഔദ്യോഗിക ഫലപ്രഖ്യാപനം വന്നതിനെ തുടർന്ന് രാജ്യത്ത് വ്യാപകമായ പ്രതിഷേധങ്ങളും സംഘർഷങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ഒക്ടോബർ 12-ന് നടന്ന പ്രസിഡൻഷ്യൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബിയയ്ക്ക് അനുകൂലമായ ഫലം പുറത്തുവന്നതോടെ, പ്രധാന പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് ഇസ്സാ ചിറോമ ബാക്കാരി ഫലം തള്ളിക്കളഞ്ഞ് “ഞാനാണ് യഥാർത്ഥ വിജയി” എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിന് പിന്നാലെ അദ്ദേഹം ജനങ്ങളെ തെരുവിലിറങ്ങാനും അക്രമരഹിത പ്രതിഷേധങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കാനും ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
ഡൊവാലാ, ഗരോവാ തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ ഭാഗിക അടച്ചുപൂട്ടലുകൾ (ലോക്ക്ഡൗൺ) നടപ്പാക്കാൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും അത് വ്യാപകമായി പാലിക്കപ്പെട്ടില്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യവസായ-ഗതാഗത പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഭാഗികമായി നിലച്ചു.
അതേസമയം, തെരുവുകളിൽ സുരക്ഷാ സേനയും പ്രതിഷേധക്കാരും തമ്മിൽ സംഘർഷങ്ങൾഉണ്ടായതായി allAfrica.com റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. സുരക്ഷാ സേന പ്രതിഷേധങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ കണ്ണീർ വാതകം, റബ്ബർ ബുള്ളറ്റ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചതായും വിവരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
“അക്രമങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദികൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിത സംഘങ്ങളാണ്” എന്ന നിലപാട് സർക്കാർ വൃത്തങ്ങൾ എടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ, ജനങ്ങളുടെ വോട്ടവകാശം തട്ടിയെടുത്തുവെന്ന് പ്രതിപക്ഷം ആരോപിച്ചു.
മുപ്പത് വർഷത്തിലേറെയായി അധികാരത്തിൽ തുടരുന്ന പോൾ ബിയയുടെ ഭരണശൈലിക്കെതിരായ ജനരോഷം വീണ്ടും ശക്തമായതായി രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.
ടാൻസാനിയയിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ശേഷമുള്ള അക്രമങ്ങൾ; നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു, അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ വിമർശനങ്ങൾ കനക്കുന്നു
ഡാർ എസ്സലാം: 2025 ഒക്ടോബർ 29-ന് നടന്ന ടാൻസാനിയയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിന് പിന്നാലെ രാജ്യം രൂക്ഷമായ അക്രമങ്ങൾക്കും രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിക്കും സാക്ഷിയാകുകയാണ്. പ്രസിഡന്റ് സമിയ സുലുഹു ഹസൻ വീണ്ടും അധികാരത്തിലെത്തിയതോടെ, “വോട്ട് തട്ടിപ്പും ക്രമക്കേടുകളും”ആരോപിച്ച് പ്രതിപക്ഷം തെരുവിലിറങ്ങി.
Al Jazeera, BBC Africa, തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളും, Human Rights Watch സംഘടനയും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതനുസരിച്ച്, പ്രതിഷേധങ്ങളിലെ സംഘർഷങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞത് 700 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി പ്രതിപക്ഷം ആരോപിക്കുന്നു, അതേസമയം യു.എൻ. മനുഷ്യാവകാശ ഓഫീസിന്റെ പ്രാഥമിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം കുറഞ്ഞത് 10 മരണം സ്ഥിരീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ചില മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ മരണസംഖ്യ 1,000-ഓളം വരെയാകാമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രധാന നഗരങ്ങളായ ഡാർ എസ്സലാം, ഡൊഡോമ, മൊറോഗൊറോ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പോലീസ് സേനയും പ്രതിഷേധക്കാരും ഏറ്റുമുട്ടിയതിനെ തുടർന്ന് ഗതാഗതവും വ്യാപാരവും പൂർണ്ണമായി നിലച്ചു. രാജ്യത്തെ തെക്കൻ അതിർത്തികളിൽ സൈനിക സാന്നിധ്യം വർധിപ്പിക്കുകയും വിദേശ മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ പ്രവേശനം നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.
അറസ്റ്റിലായവരുടെ എണ്ണം 98-ഓളം ആണെന്ന് Reuters റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു; ഇവർക്കെതിരെ രാജദ്രോഹ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തിയിട്ടുണ്ട്. “ദേശീയ സുരക്ഷ സംരക്ഷിക്കാനായുള്ള നടപടികൾ മാത്രമാണ് കൈക്കൊണ്ടത്” എന്ന് സർക്കാർ വൃത്തങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും പൗരപ്രസ്ഥാനങ്ങളും അമിതബലപ്രയോഗം നടന്നതായി കുറ്റപ്പെടുത്തി.
അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ, ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയും ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയനും ഉൾപ്പെടെ, എല്ലാ കക്ഷികളോടും സംഭാഷണവും സമാധാനപരമായ പരിഹാരവും ആയിരിക്കണം മുന്നോട്ടുള്ള മാർഗമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സുഡാനിൽ വെടിനിർത്തലിന് അംഗീകരിച്ച് RSF
ഖാർതൂം, സുഡാൻ: രണ്ടു വർഷത്തിലേറെ നീണ്ട സൈനിക സംഘർഷത്തിന് ശേഷം, സുഡാനിലെ സായുധ അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗമായ റാപിഡ് സപ്പോർട്ട് ഫോഴ്സ് (RSF), യു.എസിന്റെ മദ്ധ്യസ്ഥതയിൽ വെടിനിർത്തൽ കരാറിനു സമ്മതം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ മദ്ധ്യസ്ഥസംഘത്തിൽ സൗദി അറേബ്യ, ഈജിപ്ത്, യു.എഇ എന്നിവ രാജ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
RSF പ്രസ്താവനയിൽ വ്യക്തമാക്കിയതനുസരിച്ച്, “യുദ്ധത്തിന്റെ ഭീകരമായ മനുഷ്യാവസ്ഥ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനും പൗരരുടെ സുരക്ഷ വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി” അവർ വെടിനിർത്തലിന് ധാരണയാകുന്നത്. ഇത് സുഡാനിലെ ആയിരക്കണക്കിന് സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവന് സംരക്ഷണവും, അക്രമ നിയന്ത്രണവും ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഒരു ശ്രമമായി കണക്കാക്കുന്നു.
സുഡാൻ സൈന്യത്തിന്റെ (SAF) ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണം ഇതുവരെ ലഭ്യമായിട്ടില്ല. യുദ്ധവിരാമം ഫലപ്രാപ്തമാക്കുന്നതിന് രാജ്യാന്തര നിരീക്ഷണവും സൈനിക പക്ഷങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ട നിബന്ധനകളും അനിവാര്യമാണ് എന്ന് വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
2023 ഏപ്രിൽ മുതലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ വീടുകൾ വിട്ട് പലായനം ചെയ്യേണ്ടി വന്നതായും, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ നഷ്ടപ്പെടുകയും, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തകർന്നുവെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഈ തീരുമാനത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം സ്വാഗതം ചെയ്തു.
ഇന്ത്യയിൽ ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക രംഗത്ത് ₹1 ലക്ഷം കോടി നിക്ഷേപ പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിച്ചു
ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക രംഗത്ത് വൻ മുന്നേറ്റത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതായി പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അറിയിച്ചു. Emerging Science, Technology and Innovation Conclave 2025-ൽ സംസാരിക്കവേ അദ്ദേഹം ₹1 ലക്ഷം കോടി രൂപ മൂല്യമുള്ള ദേശീയ ഗവേഷണ-വികസന (R&D) പിന്തുണാ പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
“ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, നവോത്ഥാനം — ഈ മൂന്നു മേഖലകളാണ് പുതിയ ഇന്ത്യയുടെ ശക്തിയുടെ അടിസ്ഥാനം. യുവ ഗവേഷകരുടെയും സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുടെയും കരുത്ത് ഉപയോഗിച്ച് ലോകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുക” എന്നതാണ് ലക്ഷ്യമെന്നും മോദി വ്യക്തമാക്കി.
പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ലാബ്-തല ഗവേഷണങ്ങൾ വ്യവസായ രംഗത്തേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിന് കേന്ദ്രം പ്രത്യേക നയപരിപാടികൾ തയ്യാറാക്കും. സർക്കാർ, സ്വകാര്യ മേഖല, അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്ന് ഗവേഷണ ഫണ്ടിംഗിനും ടെക്നോളജി ട്രാൻസ്ഫറിനും സൗകര്യം ഒരുക്കും.
കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി ഇന്ത്യയിൽ ഡ്രോൺ ടെക്നോളജി, സ്പേസ് റിസർച്ച്, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തിയ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ പുതിയ പദ്ധതി അവതരിപ്പിച്ചത്.
ഇന്ത്യയെ വൈവിധ്യമാർന്ന സാങ്കേതികതയുടെ ആഗോള കേന്ദ്രമാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായിട്ടാണ് ഈ പ്രഖ്യാപനത്തെ കണക്കാക്കുന്നത്.
ലോകം ‘നെറ്റ്-സീറോ’ ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രയാണം മന്ദഗതിയിൽ; OECDയുടെ പുതിയ റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു
പാരിസ്: കാർബൺ ഉത്സർജനം കുറയ്ക്കാനുള്ള ‘നെറ്റ്-സീറോ’ ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള ലോകത്തിന്റെ യാത്ര ഇപ്പോഴും ആവശ്യമായ വേഗതയിൽ നടക്കുന്നില്ലെന്ന് ആഗോള സാമ്പത്തിക-വികസന സംഘടനയായ OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
സംഘടന പുറത്തിറക്കിയ പുതിയ Climate Action Monitor 2025 റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, 2030 വരെ രാജ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള ഗ്രീൻഹൗസ് വാതക ലഘൂകരണ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ “താരതമ്യേന വളരെ താഴ്ന്നതും അപര്യാപ്തവുമാണ്”.
രാജ്യങ്ങൾ വ്യവസായ, ഗതാഗത, ഊർജ്ജ മേഖലകളിൽ ഉടൻ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാത്തപക്ഷം, പാരീസ് കാലാവസ്ഥാ ഉടമ്പടിയിൽ നിശ്ചയിച്ച താപനില 1.5 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് പരിധിയിൽ പിടിച്ചുനിർത്താനുള്ള ആഗോള ശ്രമം പരാജയപ്പെടാമെന്ന് OECD വ്യക്തമാക്കി.
കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് വർഷത്തിനിടെ സ്വാഭാവിക ദുരന്തങ്ങളും അതിശക്തമായ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും വർധിച്ചതായി റിപ്പോർട്ട് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത് കടലേറ്റം, ഉഷ്ണതരംഗങ്ങൾ, വരൾച്ച, പ്രളയം തുടങ്ങിയവയാണ്. ഈ പ്രവണത തുടർന്നാൽ ആഗോള സാമ്പത്തിക വളർച്ച, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, തൊഴിൽ മേഖല, ആരോഗ്യം എന്നിവയെല്ലാം ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
OECD രാജ്യങ്ങൾക്കും വികസ്വര രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും സാങ്കേതിക പിന്തുണയും ഫണ്ടിംഗും വർധിപ്പിക്കാൻ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണത്തിന്റെ ആവശ്യകതയും റിപ്പോർട്ട് ഉന്നയിക്കുന്നു. ഇതിനൊപ്പം, പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ നിക്ഷേപം, കാർബൺ ക്യാപ്ചർ ടെക്നോളജി, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഗതാഗത മാർഗങ്ങൾ എന്നിവയിൽ കൂടുതൽ നിക്ഷേപം വേണമെന്നുമാണ് നിർദേശം.
റിപ്പോർട്ടിന്റെ സമാപനത്തിൽ, OECD ഇങ്ങനെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു:
“ഇപ്പോൾ എടുക്കുന്ന തീരുമാനം തന്നെയാണ് 2050-ലെ ലോകത്തിന്റെ ഭാവിയെ നിർണയിക്കുക.”
ഡൽഹിയിൽ വായു മലിനീകരണം രൂക്ഷം; പ്രതിഷേധവുമായി ജനങ്ങൾ തെരുവിൽ
ന്യൂഡൽഹി: വേനൽക്കാലം കഴിഞ്ഞതോടെ ദേശീയ തലസ്ഥാനമായ ഡൽഹി വീണ്ടും വായു മലിനീകരണത്തിന്റെ പിടിയിലായി. നഗരമൊട്ടാകെ മൂടൽമഞ്ഞുപോലെ മൂടിയിരിക്കുന്ന പുകമഞ്ഞ് (സ്മോഗ്) ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച സാഹചര്യത്തിലാണ് നൂറുകണക്കിന് പൗരന്മാർ “എനിക്ക് ശ്വസിക്കാനാവുന്നില്ല” എന്ന മുദ്രാവാക്യവുമായി തെരുവിലിറങ്ങിയത്.
BSS (Blind Source Separation) റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, നഗരത്തിലെ PM2.5 (മൈക്രോൺ അളവിലുള്ള സൂക്ഷ്മ പൊടികണങ്ങൾ) നിരക്ക് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന നിശ്ചയിച്ച സുരക്ഷാ പരിധിയുടെ അഞ്ച് മടങ്ങ്ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഇതു ആസ്തമ, ഹൃദ്രോഗം, ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾ എന്നിവ വർധിപ്പിക്കുന്നതിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.
സർക്കാർ അടിയന്തിരമായി വായു ഗുണനിലവാര നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് പ്രതിഷേധക്കാർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. “ഇത് ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നമല്ല, ജീവിതാവകാശ പ്രശ്നമാണ്. ഡൽഹി ‘ക്ലൈമറ്റ് റിഫ്യൂജി’ നഗരമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു,” എന്ന് ഒരു പ്രവർത്തക സംഘാംഗം പ്രസ്താവിച്ചു.
കൃഷിയിടങ്ങളിലെ തീകൊളുത്തൽ (സ്റ്റബിൾ ബേർണിംഗ്), വാഹനമാലിന്യം, നിർമ്മാണ മാലിന്യം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എന്നിവയാണ് മലിനീകരണത്തിന് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ എന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. ഇതോടൊപ്പം കുറഞ്ഞ കാറ്റും തണുത്ത കാലാവസ്ഥയും പുകമഞ്ഞ് കൂടുതൽ നിലനിൽക്കാൻ കാരണമായിട്ടുണ്ട്.
ഡൽഹി സർക്കാർ സ്കൂളുകൾ അടച്ചിടുകയും, വാഹന ഗതാഗതത്തിന് ODD-Even പദ്ധതി പരിഗണിക്കുകയുമാണ്. ദേശീയ ഹരിത ട്രൈബ്യൂണലും കേന്ദ്ര മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡും തുടർച്ചയായ നിരീക്ഷണം ആരംഭിച്ചു.
മാസ്ക് ധരിക്കാനും, അനാവശ്യ യാത്രകൾ ഒഴിവാക്കാനും, വീട്ടിനുള്ളിൽ ശുദ്ധവായു സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനും ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ജനങ്ങളോട് നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
“ഇത് ഇപ്പോൾ ശ്വസിക്കാനുള്ള പോരാട്ടമാണ് — ജീവിക്കാനുള്ള പോരാട്ടമായി മാറാതിരിക്കാൻ സർക്കാർ ഉണരേണ്ട സമയമാണിത്.” എന്നാണ് പ്രതിഷേധക്കാർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു
