മക്ക: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സംഘർഷ സാധ്യതകളും സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും വർധിച്ചുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ പ്രമുഖ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രങ്ങളായ സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി, പാകിസ്താൻ എന്നിവർ ചരിത്രപരമായ സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. കരാർ പ്രകാരം മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിലൊന്നിന് നേരെ ഉണ്ടാകുന്ന ഏതൊരു സൈനിക ആക്രമണവും മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള ആക്രമണമായി കണക്കാക്കും. സൗദി അറേബ്യയിലെ വിശുദ്ധ നഗരമായ മക്കയിൽ വെച്ച് നടന്ന ഉച്ചകോടിയിലാണ് സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ, തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് ത്വയ്യിബ് ഉർദുഗാൻ, പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് എന്നിവർ നിർണായകമായ ഈ കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചത്.
മക്ക ജോയിന്റ് ഡിഫൻസ് അഗ്രിമെന്റ് (മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാർ) എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഈ ഉടമ്പടി മേഖലയിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള അധിനിവേശങ്ങൾക്കെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. പങ്കാളിത്ത രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളും വിപുലീകരിക്കാൻ കരാർ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ പ്രതിരോധ സഖ്യം ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക രാജ്യത്തിന് എതിരല്ലെന്നും, കേവലം പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായുള്ള സമാധാന സംരംഭം മാത്രമാണെന്നും മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികൾ ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവനയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുടലെടുത്ത സംഘർഷങ്ങളും ചെങ്കടൽ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് എന്നീ പ്രധാന കടൽമാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയുള്ള ചരക്കുനീക്കത്തിന് നേരിട്ട തടസ്സങ്ങളുമാണ് ഇത്തരമൊരു സുരക്ഷാ കൂട്ടുകെട്ടിലേക്ക് മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളെയും നയിച്ചത്. സൗദി അറേബ്യയും പാകിസ്താനും കഴിഞ്ഞ വർഷം തന്നെ പരസ്പര പ്രതിരോധ കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ നാറ്റോ അംഗരാജ്യമായ തുർക്കി കൂടി ഇതിന്റെ ഭാഗമായതോടെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെയും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും ഏറ്റവും ശക്തമായ സൈനിക-സാമ്പത്തിക സഖ്യങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് മാറി. സൗദിയുടെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയും തുർക്കിയുടെ പ്രതിരോധ നിർമ്മാണ സാങ്കേതികവിദ്യയും പാകിസ്താന്റെ സൈനിക ശേഷിയും ഒന്നിക്കുന്നത് മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ സമവാക്യങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തും.
കരാറിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കുക എന്നതാണെങ്കിലും, അടിയന്തര ഘട്ടങ്ങളിൽ ഓരോ രാജ്യവും നിർവഹിക്കേണ്ട നിർദ്ദിഷ്ട സൈനിക പങ്കാളിത്തത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ നിലവിൽ പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല. പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യ കൈമാറ്റം, സംയുക്ത സൈനിക പരിശീലനങ്ങൾ, ഡ്രോൺ നിർമ്മാണം എന്നിവയിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തമായ സഹകരണത്തിന് ഈ പ്രതിരോധ സഖ്യം വഴിയൊരുക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യൻ സുരക്ഷയിൽ മുൻപുണ്ടായിരുന്ന വിദേശ ശക്തികളുടെ സ്വാധീനത്തിന് പകരം പ്രാദേശിക ശക്തികളുടെ കൂട്ടായ്മ ശക്തിപ്പെടുന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയായും അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകർ ഈ സുരക്ഷാ കരാറിനെ കാണുന്നു.
